Wat een week ... CD

MAGMA - Spiritual (2000)

Als je niets hebt ...

... van de Franse band Magma in de platenkast, dan biedt de verzamelaar en dubbelaar 'Spiritual' een uitstekend overzicht en voor degene die de band niet kent een prima kennismaking.
Deze al sinds begin jaren 70 bestaande band is heerlijk non-conformis- tisch. Zo ontwikkelde men de eigen taal Kobaïan en verwerkte men elementen van zowel de jazz, jazz-rock, electronic music als de klassieke muziek (o.a. van Carl Orff) in de composities. Dat leidt tot een geheel eigen sound waarin ook het excellente drumwerk van frontman Christian Vander, die nog steeds deel uitmaakt van de line-up, opvalt en die de jazzgroove in het werk bewaakt.
De bekendste albums zijn 'Mekanïk Destruktïw Kommandöh' (1973), 'Köhntarkösz' (1974), 'Üdü Wüdü' (1976) en 'Attahk' (1978). Gek genoeg zijn het vooral de twee laatste albums waarvan tracks op deze verzamelaar te horen zijn. Maar dat mag de pret niet drukken. Ik vermaak mij zeer met het stuwende en strakke 'Weidorje', met het intrigerende, vreemde 'Kobah' en het weirde 'The Last 7 Minutes'.
Magma neemt een unieke plaats in het progressieve landschap in. Anders dan anders is iets dat mij altijd aanspreekt. Niet als doel op zich maar omdat eigenzinnigheid in artistiek opzicht vaak de meest interessante kunst oplevert. Zo ook bij Magma. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 12)

Gazpacho - Missa Atropos (2010)

Label: KSCOPE
Bandsite: http://www.gazpachoworld.com
Running time: 59:06
Reviewer: Henk Vermeulen
Score: (uit max. 5 JoJo’s)

Met ‘Missa Atropos’ heeft de Noorse progrockband Gazpacho een derde conceptalbum uitgebracht. En wat voor een! Na het meesterwerk ‘Night’ (2007) en de eveneens monumentale opvolger ‘Tick Tock’ (2009) was het af- wachten of de band in staat zou zijn weer zo’n topalbum af te leveren. De hooggespannen verwachtingen worden meer dan waargemaakt.
Er is weer sprake van een duidelijk Scandinavisch album vanwege de typische sfeer die de meeste Scandinavische bands in hun muziek weten te leggen. Een sfeer die dromerig is maar bovenal arctisch: met de ogen dicht ontstaat al snel de illusie dat men vanachter een klein hotelraampje, in een klein verlaten dorpje in het koude hoge Noorden bezig is het Noorder- licht te aanschouwen, terwijl op de voorgrond van de permanent schijnende grote gele Maan de rendieren elkaar in de sneeuw het hof aan het maken zijn. Deze dromerige taferelen worden hier bovendien regelmatig afgewis- seld met heftige, net niet bombastische, sferische klanktapijten. De herken- bare stem van zanger Jan Henrik Ohme maakt die sfeer nog idiosyncra- tischer waardoor Gazpacho een typisch eigen geluid krijgt. Ondanks het feit dat critici regelmatig vergelijkingen maken met Radiohead, Muse, Porcupine Tree en Marillion.
Zoals zo vaak bij Scandinavische bands gaan de teksten en thema’s over essentiële, vaak existentiële aspecten van het menselijk bestaan waar mainstreammuziek vaak over zwijgt of waar taboes op berusten: extreem geweld, horror, sadisme, (zelf)moord en de dood. Eenzaamheid, lotsbe- stemming en dood vormen dan ook de rode draad van het verhaal waarin de Griekse lotsgodin Atropos een hoofdrol speelt. Dat religie ook hier een dominante rol vervult duidt de titel reeds aan en is vooral voelbaar in het nummer ‘Mass for Atropos’ (Part 3).
Het album begint met de korte ouverture ‘Mass for Atropos’ die onmiddel- lijk de aandacht opeist door de huiveringwekkend mooie geluidseffecten die aanvankelijk onheilspellend overkomen maar later ook als warm, vertrouwd en oorspronkelijk klinken, dat laatste vanwege het intredende tribale gezang á la Yeasayer op de achtergrond.
Dit korte intro gaat al snel over in ‘Defense Mechanism’ dat een prototype vormt van elke Gazpacho-song op dit album: de prachtige, gevoelige, dromerige stem van Ohme als basis, die net voordat deze dreigt te gaan vervelen omringd wordt door zware gitaarklanken die na enige tijd weer afgezwakt worden om opnieuw plaats te maken voor de stem van Ohme. Een stem die dan omgeven is door sferische geluidsmuren, opgebouwd uit psychedelische details. Na verloop van tijd komt telkens de piano op subtiele wijze naar voren en maakt onmiskenbaar duidelijk wat het muzi- kale thema van de song is. Op ‘River’ ontstaan, door de dominante piano, associaties met het bekende ‘Haloween’ thema. De intro van ‘She’s Awake’ zou daarentegen zomaar een etude van Erik Satie kunnen zijn. In elke song valt bij iedere luisterbeurt door de subtiele geluidsarchitectuur steeds weer iets nieuws te ontdekken. Het hoogtepunt vormt echter de titelsong, waarin alle genoemde elementen op exponentiële wijze vertegen- woordigd zijn.
In mijn visie bestaan er twee soorten muziek: muziek die er op uit is om de virtuositeit van de muzikanten te etaleren en muziek die bedoeld is om bijzondere emoties bij de luisteraar op te wekken. Gazpacho behoort tot de laatste categorie. Henk Vermeulen (03-2011)

Bezetting: Jan-Henrik Ohme - vocals
Jon-Arne Vilbo - guitars
Thomas Andersen - keyboards and production
Mikael Krømer - violin, guitars and co-production
Lars Erik Asp - drums
Kristian Torp - bass

Discografie:
Get It While It's Cold (37°C) (2002)
Bravo (2003)
When Earth Lets Go (2004)
Firebird (2005)
Night (2007)
Tick Tock (2009)
Missa Atropos (2010)

Wat een week ... CD

PAATOS - Timeloss (2002)

Zou de aanval uit de punkhoek ...

... eind jaren 70 ook zo heftig zijn geweest als de progrock in dat tijdsge- wricht zou hebben geklonken als de muziek op 'Timeloss' van het Zweed- se Paatos? Of kan dit album alleen maar zo klinken dankzij de invloeden uit de new wave? Het al dan niet bestaan van causale verbanden, een moeilijke materie. Wat ik in ieder geval ervaar is dat op dit fenomenale album bewust of onbewust door de makers citaten en referenties aan new wave bands en artiesten als The Passions, Patti Smith, Au Pairs en The Blue Nile op een creatieve en smaakvolle wijze zijn verwerkt. Inmiddels hebben deze Noorderlingen al vijf albums uitgebracht.
De track 'Hypnotique' beschouw ik nog steeds als een hoogtepunt en als één van de beste nummers die de laatste tien jaar in de progrock zijn verschenen. Sensitief en met veel pathos reciteert Petronella Nettermalm de tekst en bereidt samen met de gitaarklanken van Reine Fiske, de dwarsfluit van gast David Wilczewski en de mellotron van Johan Wallén langzaam maar zeker een climax voor. Een climax zelden gehoord met een prachtig door de gitaar gespeeld thema waarna de band hartstochtelijk loos gaat.
Dit album teistert mijn mentale databank gevuld met symfo en prog, het zet de luikjes open naar dat 'verdrongen' deel van mijn leven waarin ik stiekeme uitstapjes maakte naar de new wave en het laat het gevoel weer stromen. Laat Paatos ook uw hersens spoelen: ze hebben het af en toe nodig. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 11)

DeWolff - Orchards/Lupine (2011)

Label: REMusic Records
Bandsite: www.dewolff.nu
Running time: 54:57
Reviewer: Harry 'JoJo' de Vries
Score: (uit max. 5 JoJo's)

Verrassend mag ik wel stellen, dit derde album van DeWolff, een trio uit de zuidelijke Nederlanden. Tot voor kort een mij onbekende band maar ik ben opgetogen dat dit album de laser al een paar dagen siert.
DeWolff is een band die muziek maakt die ik in het kader van de onvermij- delijke hokjesgeest 'progressieve blues overgoten met een psychedelisch sausje' zou willen noemen. Dat laatste ook tot uiting komend in de prach- tige hoes met sterk op de jaren 60 en 70 gebaseerd en schitterend gemaakt art-work. En 'schitterend' dat geldt niet in de laatste plaats ook voor de muziek. Progressieve blues zoals Led Zeppelin dat maakte maar er wordt ook gerefereerd aan Cream en de eerste generatie King Crimson ten tijde van 'Lizard' en 'Islands'. De soms felle Hammondklanken en de rond- zoemende Mellotron van toetsenist Robin Piso maken de progressieve puzzel compleet.
Toch blijft 'Orchards/Lupine' niet steken in gemakkelijke retro zoals op dit moment vaak voorkomt. Absoluut niet. Het album straalt een volwassen- heid uit qua componeren en qua technische vaardigheid die je doorgaans bij dit soort jonge bands, waar het leven nog overheen moet (ouwe lullen- praat), niet snel tegenkomt. Bovendien stevent de band af op een eigen, enigszins introvert geluid waarin het zoeken en vinden van een goede groove centraal staat. De prima drummer Luka van de Poel speelt hierin een belangrijke rol, al vind ik zijn drumgeluid wat dof. Gitarist Pablo van de Poel weet prachtige ondersteunende lijnen en solo's neer te zetten, waarop gitaristen die inmiddels heel wat meer jaren op hun kerfstok hebben staan jaloers zullen worden.
En dan de elf tracks? Stuk voor stuk sterk werk, van de relatief rustige opener 'Diamonds' - best moedig om met zo'n ingetogen track te beginnen - tot de heerlijke zang in 'Everything Everywhere' en tot het briljante bijna tien minuten klokkende 'The Pistol' dat een wervelende dynamiek kent. En dan sluit men af, weer moedig, zoals het album begon met een betrekkelijk introverte en rustige track 'Poison'. Klein minpuntje: ik betrapte mijzelf erop dat ik onwillekeurig en gaandeweg wat anders ging doen dan alleen maar luisteren. Een beetje concentratieverlies dus.
Er vindt, terecht, de afgelopen jaren een revival plaats van de progressieve rock waarbij ook de jonge garde zijn weg weer weet te vinden naar deze muziekstroming. Soms kritiekloos met gemakkelijke retro als resultaat. Soms creatief en inventief met een eigen draai, zoals DeWolff laat horen op 'Orchards/Lupine'. Laat ik nu niet direct van een meesterwerk spreken, er moet immers nog wat te wensen overblijven voor de toekomst, maar het scheelt verdorie weinig. Harry 'JoJo' de Vries (03-2011)

Bezetting:
Pablo van de Poel - guitars, bass guitar, lead harp, lead vocals and a little Mellotron
Luka van de Poel - drums, percussion, bongos, banjo and backing vocals
Robin Piso - Hammond Organ, Mellotron, bass guitar, Fender Rhodes, piano, Theremin, Magnus Air Organ, background vocals

Discografie:
DeWolff (2009, LP)
Fruits and Undiscovered Plants (2009)
Orchards/Lupine (2011)

Wat een week ... CD

JOLLY - The Audio Guide to Happiness (2011)

Binaurale tonen ...

... in muziek, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek, zorgen ervoor dat de luisteraar zich gelukkig gaat voelen. Twee tonen in net afwijkende frequenties tegelijkertijd afgespeeld leidt uiteindelijk tot dit gelukzalige gevoel, maar niet nadat een aantal fasen is doorlopen. Het nieuwe album 'The Audio Guide to Happiness Part 1' van het Amerikaanse Jolly staat vol met binauraal geluid.
Jolly heeft al meer albums op zijn naam staan. Dit album is stevig en bevat fors aangezette progressieve rock en doet mij enigszins denken aan King's X, Porcupine Tree en zo her en der een fragmentje Dream Theater. Subliem gespeeld, meerlagig gecomponeerd en aanstekelijk. Hoewel het relatief complexe muziek is, beklijven de refreinen snel zoals al aan het begin blijkt met de uitstekende tracks 'End Where It Starts' en, hoe kan het ook anders, 'Joy'. Het nummer 'Storytime' is een ingetogen meester- werk op zichzelf.
Dit eerste deel bevat 'Phase One' and 'Phase Two'. Nadat op het nog te verschijnen 'Part 2' ook de laatste twee fasen zijn doorlopen ontstaat het ultieme geluk, wat dat dan ook moge zijn. Ik ben echter nu al blij na dit eerste deel van het tweeluik want Jolly heeft uitermate sterk werk afge- leverd dat smaakt naar veel en veel meer. Harry 'JoJo' de Vries (wat een week 9).